03 Eylül 2014 Çarşamba
Hoşgeldiniz,   Üye olmak için tıklayınız | Şifremi unuttum
Kullanıcı Adı:   Şifre:  
ANA SAYFA   |   GEZGİNLER   |   ETKİNLİK TAKVİMİ   |   SERGİLER   |   FORUM   |   YAZI GİRİŞİ  
FigenLetaconnoux


» Yazarın Diğer Yazıları
8242
Puan
Gezdiği Yerler: Japonya, USA, Tayland, Moskova, Fransa, Monaco, Belçika, Irlanda, Italya, Kibris, Yunanistan, Portekiz, Isviçre, Angola, Etiyopya, Kenya, Tanzanya, Güney Afrika, Madagaskar, Reunion, Mauritius, Zambia, Kamerun, Cibuti, Ruanda, Tunus, Misir, Dubai, tabiki de Türkiye ve su anda aklima gelmeyen digerleri...








Bu Yazının Gösterilme Sayısı : 3516
Bu Yazıya Verilen Toplam Puan : 9

Del.icio.us



Ayin 13'ü Cumaya Denk Gelirse - Lizbon (2)
Avrupa > Portekiz
Kategorisi: Genel     |     Gezi Tarihi: 13 Nisan 2007 Cuma     |     Yazı Tarihi: 26 Kasım 2009 Perşembe

Gizemli Sehir Lizbon

 

Lizbon

Agustos 2006'da TAP Lizbon-Luanda uçagini kaçirarak Portekiz Havayollari'nin misafiri olarak Lizbon'da konakladigim iki gün boyunca benimle ayni kaderi paylasan biri Italyan ve digeri Isviçreli iki de arkadas edinip, hep beraber Lizbon sokaklarini arsinlamistik. Bu sefer ise esimle birlikte, ben rehber görevini üstlenerek ilk ziyaretimde beni etkileyen yerleri, ilaveten ilk gezimde vakit bulup da gezemedigim, bir gün yine gelirsem mutlaka gezmeliyim diye düsündügüm yerleri dolastik.

 

Bu gezimizde bize eslik etmeye ne dersiniz? Gezimize baslamadan önce Lizbon'un tarihçesine kisaca hep beraber bir göz atalim.

 

Kisaca Lizbon'un Tarihçesi

1260 yılından beri Portekiz'in başkenti olan şehir 16.yüzyilda, Portekiz Imparatorlugu zamanında en ihtişamlı dönemini yaşamış. Neolitik Cag'da bölgede Avrupa'nin Atlantik kısmında yaşayan Iberler yerleşmiş, ilk binyilin sonunda bölgeyi işgal eden Keltler İberlerle karışmış ve Keltçe konuşan yerel kabileler ortaya çıkmış.

 

Eski Yunalilar Lizbon’a Olissipo adını vermişler. Efsaneye göre; Truva'dan ayrılan ve Yunan koalisyonundan kaçarak Atlas Okyanusu’na gelen Odysseus (Ulysseus) Lizbon’u kurmuş ve bu nedenle şehir ismini ondan almıs.

Roma Imparatorlugu'nun Augustus doneminde Romalılar şehirde büyük bir tiyatro, hamam, imparator ve Jupiter, Diana, Kibele, Tethys adına tapınaklar, Figueira Plaza’nın altında geniş bir necropolis (toplu mezarlik), kale ile şehir merkezi arasında insula adı verilen çok katlı apartman tarzında binalar insa edilmis.

Olissipo Batı İmparatorluğu’ndaki birçok büyük şehir gibi Hristiyanligin yayıldığı merkezlerden birisi olmuş.

Lizbon, yaklaşık 711 yılında Arapların eline geçmis. Arapça el-Uşbuna diye adlandırılan şehir Endülüslüler zamanında gelişip büyümüs. Kuzey Afrika ve Orta Dogu’dan gelen Araplar, inşa ettikleri birçok cami ve evin yanı sıra günümüzde Cerca Moura diye adlandırılan yeni şehir surlarını da şehre kazandırmışlar. O dönemde sehir nüfusu Hristiyanlar, Müslümanlar ve Yahudilerden oluşuyormus. Müslüman Lizbon’da nüfusun çoğunluğunun anadili olan Arapça resmî dil, resmi din Islam ve 10.yüzyila gelindiğinde şehirde yaşayanların çoğunluğu Müslümanmis. Kentteki birçok yerin adinin Arapça oldugunu düsünürsek, Arap etkisi Lizbon’da hala görülmekte.

1147 yılında Portekiz Kralı I.Afonso önderliğinde Fransiz, Ingiliz, Alman ve Portekiz şövalyelerinden oluşan bir grup Lizbon’u kuşap ve şehri Endülüslülerin elinden almıs. Bu sırada, şehirde yaşayan tüm dinlerden insanların bir bölümünün katledildiğine inanılıyor (yorum yok). Bu tarihten sonra Lizbon tekrar Hristiyanların egemenliğine girmiş. Bu olay Lizbon tarihindeki en önemli olaylardan biri, zira Arapça günlük hayattaki önemini yitirerek yerine Portekizce geçmiş. O dönemde çoğunluğu oluşturan Müslüman nüfus Katolik Hristiyanlığa döndürülüp assimile edilmis ve camiler kiliseye çevrilmiş (yorum yok).

Orta Cag'ın son yüzyıllarında oldukça genişleyen şehir hem Kuzey Avrupa hem de Akdeniz şehirleri arasında önemli bir ticaret merkezi haline gelmiş.

Cografi kesifler döneminde, Vasco de Gama’nın Hindistan’a ulaştığı yolculuk dahil olmak üzere birçok Portekiz gemi seferinin baslangiç noktasi 15. ve 16. yüzyılda Lizbon. 16.yüzyıl Lizbon'un altın çağı, bu dönemde şehir Avrupa’nın Uzak Dogu ile yaptığı ticaretin merkezi konumuna gelmiş.

1531'de binlerce kişinin ölümüne neden olan bir deprem geçiren Lizbon, 1755 tarihinde bir baska deprem ile hemen hemen tamamen yok olmus. 60.000 ila 90.000 dolayinda insanın öldüğü bu depremde şehrin yaklaşık yüzde seksen beşi yıkılmıs.

1755 Depremi’nden sonra şehir Marques de Pombal’ın planlarına göre yeniden yapılandırılmış. Bu nedenle şehrin aşağı bölümüne Baixa Pombalina deniyor. Pombal Markisi Orta Çağ şehrini yeniden kurmak yerine depremden kalan yıkıntıları tamamen ortadan kaldırarak, zamanın şehircilik kurallarına uygun yeni bir şehir kurmayı tercih etmiş, bence yazik etmis.

19.yüzyilin ilk yıllarında Portekiz’in Napolyon Bonapart’ın birlikleri tarafından işgal edilmesi üzerine Portekiz Kralı VI. Joao geçici olarak Brezilya'ya kaçıp sehri yagmaci işgalcilere terk etmis.

Lizbon, 5 Ekim 1910 tarihinde Portekiz Cumhuriyeti'ni kuran darbeye sahne olmus ve II. Dünya Savasi sırasında da Avrupa’nın Atlas Okyanusu’na açılan birkaç tarafsız limanından biri görevini üstlenmis.

* * * * *

Hani kisa tutacakti tarihçe kismini, haydi artik gezelim su Lizbon'u dediginizi duyar gibiyim. Aslinda siz de haklisiniz, ama böylesine zengin tarihi geçmise sahip bir kentin tarihçesini bir kaç kelimeyle savusturmak açikçasi içime sinmedi. Simdi artik sehre ait bu tarih bilgimizle zevkli gezimize baslayabiliriz.

Hazirsaniz eger, haydi verin elinizi. Lizbon bizi bekliyor.

13 Nisan Cuma sabahi otelde yapilan iyi bir kahvaltinin ardindan, hemen yani basimizdaki metroyu kullanarak Tejo nehrinin olusturdugu haliç üzerine kurulu, Atlantik Okyanusu'na da kıyısı olan, Roma ve Istanbul gibi yedi tepe üzerine yerlesmis, Avrupa'nin en renkli başkentlerinden birisi olan Lizbon'u kesif turuna çiktik. Ilk olarak, 2004 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'nde yer almak üzere önerilen, Baixa adı verilen şehir merkezinin dar sokaklarinda dolandik. Baixa, 1755 yılında şehrin büyük kısmını yıkan depremden sonra planlanarak inşa edilmiş, meydanlar ile, dik kesişen caddeler ve sokaklar ağı ile bezenmis, düzenli bir meydan.

Lizbon’un merkezinde Rua Augusta.

Sehir Meydaninda Rua Augusta

 

Baixa'da gezerken Fado müzigi çalarak insanlarin dikkatini çeken ve bu müzigin CD'lerini satan eski görüntülü bir araba dikkatimizi çekti. Içinde hüznü, mutlulugu, özlemi, derin acilari, aski barindiran Fado müzigine geçen seferki gezimde hayran olmus ve birçok CD ile Luanda'ya gitmistim. Fado,19.yüzyildan günümüze kadar uzanmış bir Portekiz halk müzigi türü. Fado'nun tam bir çevirisi olmamakla beraber, kelime anlamı kader veya alin yazisi. Fado, balıkçı, kaşif ya da denizci olan sevgililerini, eşlerini denize uğurlayan ve onların geri dönmesini umutla bekleyen 19. yy Portekiz kadınlarının artık beklenen yakınlarının geri gelmemesi üzerine denize karşı yaktıkları ağıtlardan türemiş. Bu nedenle Fado, derin acıların, hüzünlerin, özlemin, nostaljinin, mutluluğun ve aşkın ifade edildiği bir müzik türü.

Fado CD'si satan Lizbon'lu

 

Baixa ‘nın doğusunda Lizbon’un kurulduğu yedi tepeden birinin üzerinde Sao Jorge Kalesi ve Lizbon Katedrali yer aliyor. Sao Jorge Kalesi'ni geçen seferki ziyaretimde gezmistim, bu sefer zaman ayiramadik, neyse bir sonraki TAP piyangosuna umarim gezeriz. 

Sao Jorge Kalesi

 

Sehrin en eski mahallesi, Tejo Nehri’nin yakınındaki Alfama'yi da gezmek kismet olmadi, o da gelecek sefere artik. Bu mahalle tarih boyunca süregelen depremlerin çoğundan fazla yara almadan kurtulmuş. Alfama'yi görmek vacib oldu.

Praça do Comércio (Ticaret Meydanı) ve yakınlarındaki güzel ön cephesiyle tanınan "Nossa Senhora da Conceiçao Velha Kilisesi" bizce görülmeye deger.

Ticaret Meydani

 

Nossa Senhora da Conceição Velha Kilisesi ana kapısı

Nossa Senhora da Conceiçao Velha Kilisesi

 

Eski zamanlardan beri pek çok önemli kutlamaya, mitinge, ayaklanmaya, boğa güreşi ve gösteriye ev sahipliği yapmış olan Rossio Meydani, günümüzde turistlerin mutlaka ugradiklari, yerli halkin da bulusma noktasi olarak randevulastigi, hatta bazilarininda evcil hayvanlarini temizlemek için kullandigi Rossio Meydani'ni da gezmeyi ihmal etmedik. 

Rossio Meydani

 

Köpegini yikayan Lizbonlu

 

Baixa ve Bairro Alto’yu birbirine bağlamak için 1900'lu yıllarda Neogotik tarzda insa edilen Elevador de Santa Justa. Asansörün en üst katina çikip Lizbon'u fotograf karelerimde ölümsüzlestirdim. 

 

Fazla vaktimiz olmadigi için Baixa'ya simdilik noktayi koyup Jeronimos Manastiri, Belém Kulesi ve Padrao dos Descobrimentos'a (Kasifler Aniti) dogru yola çikiyoruz. Esime 15 no'lu tramvaya binmemiz gerektigini söyledigimde esim nasil hatirliyorsun anlami tasiyan saskin bir bakisla suratima bakiyor. Ben de Agustos 2006'da geldigimde 15 numaraya binmistim diyorum ama acaba gerçekten tramvay numarasi dogru muydu diye de kuskuya kapiliyorum. Halen hafizama güvenebilirim, dogruymus. 15 no'lu tramvaya binip Jeronimos Manstirina dogru yola çikiyoruz.

 

1983 yılında UNESCO tarafından Dünya Miras Listesi'ne alınmış olan, sehrin en önde gelen sembollerinden biri olan tarihi Jerónimos Manastırı  Lizbon'un Belém semtinde, manuelin tarzın en başarılı örneklerinden biri. Vasco de Gama'nin da mezarinin içinde bulundugu Jeronimos Manstiri kaşiflerle gelen etkilenmenin Gotik ve Rönensans tarzlarıyla karışmasından oluşan manuelin dönemi mimarinin tipik bir örneğini tasiyor.

Jeronimos Manstiri'nda Vasco de Gama'nin mezari

 

Jeronimos Manastiri'nin hemen bitisigindeki Deniz Müzesi Portekiz'in denizcilik geçmisini basindan sonuna kadar detayli bir sekilde anlattigi için mutlaka gezilmeli.

Bizde de örnegi olan saltanat kayigi

 

Gotik stilin devamı olan manuelin tarzında olan Belém Kulesi, 16.yüzyıl'ın başlarında ünlü Portekizli kaşif Vasco de Gama anısına yapılmış. Günümüze kadar zarif mimarisini koruyabilen kule, şehrin sembollerinden biri durumunda. Belém Kulesi de 1983 yılında UNESCO tarafından Jeronimos Manstiri ile birlikte Dünya Miras Listesi'ne alınmış.

Belém Kulesi 

 

 

Belém Kalesi'nde ben

 

Padrao dos Descobrimentos (Keşifler anıtı) aniti cografi kesifler anısına gemilerin 15 ve 16. yüzyıllarda bilinmeyen yönlere sefere çıktığı Tejo Nehri kıyısına yapılmış. Nehir tarafında anıtın bütün yükünü taşıyan oyuk üzerinde dönemin tarihe geçmiş kaşifleri, sanatçıları ve bilim adamlarinin heykellerini tasimakta.

 

Lizbon Tejo Nehri'nin karşı kıyısına iki önemli köprü ile bağlanıyor:

Birincisi ve Avrupa'nin en uzun asma köprüsü "25 Nisan Köprüsü". 1966’da “Salazar Köprüsü” adıyla hizmete açiliyor ve sonradan  Karanfil Devrimi'ne ithafen adı değiştiriliyor.  San Francisco'daki Golden Gate Köprüsü'nü insa eden mühendisler tarafından yapılmış. 25 Nisan Köprü'sü  özellikle çok uzaktan bile seçilen kirmizi rengiyle Golden Gate Köprüsü'yle hayli benzerlik gösteriyor, 

Uzaktan 25 Nisan Koprusu

 

Ikincisi Mayıs 1998'de Vasco de Gama'nin deniz yoluyla Hindistan'a ulaşmasının 500. yılında hizmete açılmış olan Vasco de Gama Köprüsü 17,2 km’lik uzunluğuyla Avrupa’nın en uzun köprüsü olma özelligine sahip.

 

Lizbon gezimizi burada noktalayarak Lizbon-Luanda uçusumuzu yakalamak için havaalanina gitmek üzere hazirliklarimizi yapmaya otelimize dönüyoruz.

Bakalim bu sefer havaalaninda bizi ne sürprizler bekliyor? Unutmayin tarih hala 13 Nisan cuma, macera henüz bitmedi.

Devamini ögrenmek isterseniz, beni izlemeye devam edin. Cok yakinda, Binrota'da!




DİĞER PORTEKİZ YAZILARI
TÜMÜ

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

 ARKADAÞIMA GÖNDER
 

YAZI İLE İLGİLİ YORUMLAR

NEŞE



26.11.2009 15:38
Belem kulesinde kemerin altındaki fotonuzda, sanki TOPKAPI SARAYI hazine dairesinden, Boğaz köprüsüne bakıyorsunuz,ben çok benzettim ya siz?
FigenLetaconnoux



26.11.2009 15:46
Nese, hiç düsünmemistim. Evet, Topkapi Sarayi'ndayim ve Bogaz'a bakiyorum. Ne hos olur du su an Ist'de olup Bogaz'a bakabilseydim :-). Ay, ülkemi mi özledim ne???
cherryblossomgirl



26.11.2009 18:08
siz ve sürprizler siz ve maceralar, siz ve arkası yarınlarınız, harikasınız:)))
Toplam Kayıt: 3 Gösterim Adedi: ««  Önceki       Sonraki  »»
ARKADAÞIMA GÖNDER
Ana Sayfa | SSS | Yasal Uyarı | İletişim |   RSS
Copyright. All Rights Reserved. kendingez.com.